.
عطارد
دنیایی کوچک اما فوق العاده داغ با سال هایی کوتاه و روزهایی طولانی
عطارد نزدیکترین سیاره به خورشید و کوچکترین سیاره در منظومه شمسی است.این سیاره سنگی به دلیل موقعیت مداری خاص،ساختار فیزیکی منحصربهفرد و رفتار حرارتی شدید،همواره یکی از مهمترین اهداف مطالعات سیارهشناسی بوده است. بررسی عطارد اطلاعات ارزشمندی درباره شکلگیری سیارات سنگی در مراحل اولیه پیدایش منظومه شمسی فراهم میکند.
ویژگی های مداری
ویژگی های فیزیکی
اوج
حضیض
نیم قطر بزرگ
تناوب مداری
تناوب هلالی
آنومالی متوسط
انحراف
طول گره صعودی
شناسه perihelion
قمر ها
69،816،900km
46،001،200km
57،909،100km
187،949d
11،588d
174،796°
7،005°
48،331°
29،124°
ندارد
مساحت سطح
حجم
جرم
میانگین چگالی
گرانش سطحی
سرعت گریز
انحراف محوری
بعد قطب شمال
میل قطب شمال
قطر زاویه ای
۷٫۴۸×۱۰۷km²
۶٫۰۸۳×۱۰۱۰km³
۳٫۳۰۲۲×۱۰۲۳kg
۵٫۴۲۷g/cm³
۳٫۷m/s²
۴٫۲۵km/s
۲٫۱۱′ ± ۰٫۱′
۲۸۱٫۰۱°
۶۱٫۴۵°
۴٫۵" – ۱۳"
ساختار داخلی:
بررسیهای انجامشده نشان میدهد عطارد دارای:
هسته فلزی بسیار بزرگ (عمدتاً آهن و نیکل)
گوشته نازکتر نسبت به زمین
پوسته سنگی خارجی
هسته بزرگ عطارد نسبت به اندازه کلی آن غیرعادی است و حدود ۸۵٪ شعاع سیاره را شامل میشود. این ویژگی احتمالاً نتیجه برخوردهای عظیم در اوایل تاریخ شکلگیری منظومه شمسی است.
سطح و ویژگی های زمین شناسی:
سطح عطارد شباهت زیادی به ماه زمین دارد و مملو از دهانههای برخوردی است. مهمترین ویژگیهای سطحی شامل:
دهانههای ناشی از برخورد شهابسنگها
دشتهای آتشفشانی باستانی
گسلها و چینخوردگیهای سطحی
وجود این گسلها نشان میدهد که عطارد در گذشته منقبض شده است؛ بهعبارت دیگر، با سرد شدن هسته، اندازه کلی سیاره اندکی کاهش یافته است.
شرایط دمایی و جوّ:
عطارد دارای جوّ بسیار رقیقی است که بیشتر از ذرات پراکنده تشکیل شده و توانایی حفظ گرما را ندارد. در نتیجه:
دمای روز: تا حدود ۴۳۰ درجه سانتیگراد
دمای شب: تا حدود منفی ۱۸۰ درجه سانتیگراد
این اختلاف دمایی شدید یکی از ویژگیهای بارز عطارد است.
با وجود گرمای زیاد، در دهانههای عمیق قطبی که نور خورشید به آنها نمیرسد، شواهدی از وجود یخ آب کشف شده است.
میدان مغناطیسی:
برخلاف انتظار، عطارد دارای میدان مغناطیسی ضعیفی است. این موضوع نشان میدهد که هسته فلزی آن احتمالاً هنوز تا حدی فعال است. وجود میدان مغناطیسی در سیارهای به این کوچکی برای دانشمندان اهمیت زیادی دارد.
ماموریت ها فضایی:
مأموریتهای فضایی
مطالعه مستقیم عطارد توسط چند مأموریت مهم فضایی انجام شده است:
Mariner 10 – نخستین مأموریتی که تصاویر نزدیکی از عطارد ثبت کرد.
MESSENGER – نقشهبرداری دقیق سطح و بررسی میدان مغناطیسی و ترکیب شیمیایی سیاره.
BepiColombo – مأموریت مشترک اروپا و ژاپن برای بررسی عمیقتر ساختار داخلی و محیط فضایی اطراف عطارد.
اهمیت علمی عطارد:
مطالعه عطارد به درک بهتر موارد زیر کمک میکند:
فرآیند شکلگیری سیارات سنگی
تأثیر تابش شدید خورشیدی بر اجرام نزدیک
تاریخچه برخوردهای اولیه در منظومه شمسی
تکامل هستههای فلزی در سیارات کوچک
آیا می دانستید؟
^عطارد کوچکترین سیاره منظومه شمسی است، اما چگالی آن بسیار بالاست و پس از زمین، دومین سیاره چگال منظومه شمسی محسوب میشود.
^یک سال در عطارد (۸۸ روز زمینی) کوتاهتر از یک شبانهروز خورشیدی آن (۱۷۶ روز زمینی) است.
^اختلاف دمای سطح عطارد یکی از شدیدترین اختلافها در میان سیارات منظومه شمسی است.
^با وجود نزدیکی زیاد به خورشید، داغترین سیاره منظومه شمسی نیست؛ این عنوان متعلق به زهره است.
^عطارد هیچ قمری ندارد و فاقد حلقه سیارهای است.
^در نواحی قطبی عطارد، در دهانههایی که نور خورشید هرگز به آنها نمیرسد، ذخایری از یخ آب شناسایی شده است.
^مدار عطارد نسبت به سایر سیارات بیضویتر است و این موضوع نقش مهمی در مطالعات نظریه نسبیت عام داشته است.